Greek Translation:

Το Πουστσαίνο είναι το Λυτό ή Αμολυτό. Είναι κυκλικός και χορεύεται από άντρες και γυναίκες, με λαβή από τον καρπό. Αποτελείται από 12 βήματα. Περιγράφονται τα βήματα και δύο ποικιλίες με σχήμα πελμάτων.
Ο Λεβέντικος χορεύεται από άνδρες και γυναίκες στα χωριά Αλωνα και Ακρίτα του Νομού Φλώρινας, με λαβή των χεριών απ’ τις παλάμες. Στο Κρατερό υπάρχει η ίδια ονομασία (Λεβέντικος), με διαφορετικά όμως βήματα και μουσική.
Ο Λυτός ή Λεβέντικος έχει μέτρο 12/8 (3.2.2.3.2) και χορεύεται από άνδρες και γυναίκες περισσότερο από κάθε άλλο χορό. Τον συναντούμε με το όνομα Πουστσένο στην τοπική διάλεκτο, που σημαίνει ελεύθερος, λυτός (αμολυτός). Σε μερικά χωριά τον συναντά κανείς με την ονομασία Μπεράτσε ή Μπαϊράτσε.
Τα βήματα είναι 12 ή 15 και ολοκληρώνονται σε 3 μουσικά μέτρα. Περιγραφή βημάτων και σχήμα πελμάτων.
Δυτική Μακεδονία: Το Πουστένο ή Λεβέντικος είναι χαρακτηριστικός χορός της περιοχής της λίμνης Πρέσπας, από Φλώρινα, Καστοριά και Κοζάνη μέχρι το Μοναστήρι (Μπίτολα) στην Γιουγκοσλαβία. Πουστένο σημαίνει χαλαρός, λυτός. Οι σλαβόφωνοι το λένε επίσης Πούσνοτο, που σημαίνει το ίδιο. Ο ρυθμός του των 12/8 (3.2.2.3.2), αν και δύσκολος για μη Μακεδόνες, είναι ατελείωτα ευχάριστος όταν τον μάθει κανείς. Περιγραφή των βημάτων. Ακόμα και χορευτικά συγκροτήματα στην Ελλάδα και τη Γιουγκοσλαβία μπορούν να παραμορφώσουν το αυθεντικό χρώμα όταν οι χορογράφοι τους δεν μαθαίνουν κατ’ ευθείαν από τους ανθρώπους του λαού. Το Πουστένο ή Λεβέντικος, με τα θαυμάσια διπλά πηδήματα άνισης διάρκειας, ομογενοποιείται συχνά σε μια μορφή ίσως πιο εύκολη για την διδάξουν οι χορογράφοι αλλά πολύ λιγώτερο ευχάριστη να την χορεύει κανείς. Οι Αμερικανοί που μαθαίνουν αυτούς τους χορογραφημένους ή σχολικούς χορούς απορούν πώς είναι δυνατόν να χορεύει κάποιος τέτοια πράγματα όλη νύχτα. Ο μέσος χορευτής του χωριού αρκείται σε ένα ρεπερτόριο 5-6 χορών γιατί κανένας από αυτούς δεν έχει αποσκληρυνθεί τεχνητά.
Φλώρινα: Ο Λυτός είναι ο πιο διαδεδομένος χορός στον νομό. Η λαβή είναι από τους καρπούς στο ύψος των ώμων με λυγισμένους τους αγκώνες. Υπάρχουν πάρα πολλές μελωδίες, έχω καταγράψει εννέα διαφορετικές, αλλά σε καμμία από αυτές δεν σώθηκαν λόγια τραγουδιού. Το μέτρο είναι 12σημο (3.2.2.3.2) = (7.5) με δύο ισχυρούς στο ένα και στο τέσσερα. Η μελωδία και ο χορός στα μέτρα τους δεν ταυτίζονται. Υπάρχει μια παραλλαγή στα πεδινά χωριά και μια άλλη στα ορεινά. Περιγραφή των βημάτων και σχήματα με πέλματα. Ο πρώτος και ο τελευταίος κάνουν τσαλίμια. Συνηθίζεται πολύ να πηγαίνει ο πρώτος δίπλα στην ντάμα του κάνοντας μια στροφή από δεξιά και “να την χορεύει”, όπως λένε. Ο Λυτός ο χορός συναντιέται και με μια παραλλαγή στο γρήγορό του μέρος που διαφέρει από το προηγούμενο στο 2ο και 10ο βήμα. Από προσωπική έρευνα διαπίστωσα ότι η προηγούμενη μορφή του χορού στο γρήγορο μέρος συναντιέται στα πεδινά χωριά ενώ η παραλλαγή που θα αναφέρω παρακάτω με τις διπλές άρσεις στο 2ο και 10ο βήμα στα ορεινά χωριά όπως Σκοπό, Ακρίτα, Αλωνα, αλλά εξαρτάται και από το προσωπικό στυλ του χορευτή. Πάντως με τις διπλές άρσεις ο χορός αποκτά μια μεγαλύτερη κινητικότητα και ζωηράδα αφού γίνεται πιο έντονος και σύνθετος έχοντας συνεχώς πηδήματα και διπλά βήματα.
Αλωνα (Αρμενσκο) Φλώρινας: Ο Λυτός τοπικά ονομάζεται Πούστσενο. Είναι ο πιο αγαπητός, ο πιο αντιπροσωπευτικός χορός της περιοχής. Η ονομασία του Πούστσενο (ουδέτερου γένους) παράγεται από το ρήμα πούστσαμ της τοπικής σλάβικης γλώσσας (το στσ προφέρεται χοντρά και αποδίδεται με ακρίβεια με ;;; της σλάβικης γραφής) που σημαίνει αφήνω κάτι ελεύθερο, κάτι που μέχρι τώρα κρατούσα περιορισμένο. Το ρήμα χρησιμοποιείται και με τις έννοιες: ελευθερώνω κάποιον με τη θέλησή μου, απολύω, αφήνω ελεύθερο τον στρατευμένο να πάει σπίτι του σαν πολίτης, αποφυλακίζω κάποιον, αφήνω ελεύθερο, αμολάω το ζώο να πάει για βοσκή, αφήνω ελεύθερο το νερό, το ποτάμι, το αυλάκι, τη βρύση, το κρασί να τρέξει … πούστσενο ορο – λεύτερος χορός. Και με την προσθήκη του άρθρου -το στην κατάληξη: Πούστσενοτο ορο – ο ελεύθερος χορός. Πούστσενοτο (ο Λεβέντικος της λευτεριάς ή Λυτός) λοιπόν είναι όπως προαναφέραμε ο πιο αντιπροσωπευτικός χορός της περιοχής. Χορευότανε (οπωσδήποτε και χορεύεται) πρώτος-πρώτος σε κάθε γάμο, γιορτή ή σε άλλη ευκαιρία. Στα βήματα του Πούστσενο χορεύονται και άλλο

English Translation:

Pustachino is Litus or Immolate. It is circular and is danced by men and women, with a wrist grip. It consists of 12 steps. The steps and two varieties of the sole shape are described.
The Leventikos are danced by men and women in the villages of Alona and Akrita in the prefecture of Florina, with their hands held by the palms. In Kratero there is the same name (Leventikos), but with different steps and music.
Lytos or Leventikos measures 12/8 (3.2.2.3.2) and is danced by men and women more than any other dance. We find it by the name Pusteno in the local dialect, which means free, unadulterated. In some villages one can find him by the name of Berace or Bayreche.
The steps are 12 or 15 and are completed in 3 musical steps. Step description and footprint.
Western Macedonia: Pusteno or Leventikos is a typical dance of the Lake Prespa area, from Florina, Kastoria and Kozani to the Monastery (Bitola) in Yugoslavia. Pusteno means loose, solitary. The Slavs also call it Pusnoto, which means the same. His pace of 12/8 (3.2.2.3.2), though difficult for non-Macedonians, is endlessly enjoyable when one learns. Description of the steps. Even dance groups in Greece and Yugoslavia can distort the original color when their choreographers do not learn directly from the people. Pusteno or Leventicus, with its wonderful double jumps of uneven length, is often homogenized in a form perhaps easier to choreograph but less enjoyable to dance. Americans who learn these choreographed or school dances wonder how one can dance such things all night long. The average dancer in the village suffers from a repertoire of 5-6 dances because none of them has been artificially softened.
Florina: Lytos is the most popular dance in the county. The handle is from the wrists to shoulder height with their elbows bent. There are too many tunes, I have recorded nine different ones, but none of them have saved song words. The measure is 12 points (3.2.2.3.2) = (7.5) with two strong in one and four. The melody and dance in their measures are not identical. There is one variant in the lowland villages and another in the highlands. Description of the steps and shapes with soles. The former and the latter make carpets. It is very common for the first to go next to his queen making a right turn and “dance” as they say. Lotos dance also comes with a variation on its fast track that differs from the previous in the 2nd and 10th steps. From personal research I have found that the former form of fast dance is found in the lowland villages while the variation I will mention below with the double lifts in the 2nd and 10th step in mountainous villages such as Skopo, Akrita, Alona, ​​but also depends on the personal style of the dancer. However with double lifts the dance gains more mobility and vigor as it becomes more intense and complex with constant leaps and bounds.
Alona (Armenenko) Florina: Lytos is locally called Pusteno. It is the most beloved, most representative dance in the region. The name Pusteno (neutral gender) is derived from the local Slavic verb pusham (the word is spoken and rendered precisely with ??? the Slavic writing) which means I leave something free, something that I have kept so far. The verb is also used with the meanings: I release somebody of my own free will, I release, I let the soldier go home as a citizen, I release someone, I release, I release the animal to go grazing, I release the water, the river, the groove, the fountain, the wine to run … dense serpent – a lesser dance. And with the addition of the article -to the end: Push-up – free dance. Pustenotto (the Leventic of Liberty or Solos) is, as we have mentioned, the most representative dance in the region. She danced (definitely and danced) first-hand at every wedding, celebration or other occasion. On the steps of Pusceno there is another dance