Greek  Translation:

Ο Χρήστος Νικολόπουλος (Καψοχώρι Ημαθίας, 11 Ιουλίου 1947) είναι Έλληνας συνθέτης και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού. Το έργο του εστιάζεται στο λαϊκό τραγούδι έχοντας εμφανή στοιχεία και από την παραδοσιακή μουσική. Συνέθεσε πολλά μουσικά έργα. Οι γνωστοί δίσκοι του είναι πάρα πολλοί (αναφέρεται εκτεταμένη αναφορά στην ενδεικτική του δισκογραφία) και μερικά από τα πλέον γνωστά τραγούδια τα: «Νυχτερίδες και αράχνες» (1968), «Απόψε σ’ έχω στην αγκαλιά μου» (1968), «Αγριολούλουδο» (1972), «Νύχτα στάσου» (1975), «Υπάρχω» (1975), «Στο σταυροδρόμι» (1977), «Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η αγάπη μένει», «Παίξε Χρήστο επειγόντως», «Οι νταλίκες», «Όλοι δικοί μας ήμαστε», «Ο Σαλονικιός», «Αγάπη όλο ζήλια», «Το βραδάκι», «Συλλαβιστά – ­Ψιθυριστά», «Μη μιλάς, μη γελάς, κινδυνεύει η Ελλάς», «Η νύχτα θέλει έρωτα», «Όλες του κόσμου οι Κυριακές» κ.α.

Βιογραφία
Ο Χρήστος Νικολόπουλος γεννήθηκε στις 11 Ιουλίου 1947 στο Καψοχώρι, χωριό στην Αλεξάνδρεια (Ημαθίας). Η οικογένειά του δεν είχε τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για τις σπουδές του. Η ενασχόληση με κάτι επαγγελματικό γύρω από τη μουσική, καθώς ήδη η οικογένειά του ασχολούνταν γύρω από αυτή, φάνταζε ως μονόδρομος για τον Χρήστο Νικολόπουλο από τη νεαρή του ηλικία. Για λόγους βιοποριστικούς και με σκοπό να βοηθήσει τη φτωχή οικογένειά του ασχολήθηκε επαγγελματικά παίζοντας σε όλη την περιφέρεια της ιδιαίτερης πατρίδας του, σε κέντρα, γιορτές, γάμους, πανηγύρια κλπ. Το 1963, σε ηλικία μόλις δεκαέξι ετών, με την ευχή του πατέρα του ως μόνο εφόδιο, έφτασε στην Αθήνα. Στην οδό Βερανζέρου με Σατωβριάνδου στην Ομόνοια υπήρχε το «Καφενείο των Μουσικών». Εκεί γνώρισε μουσικούς που τον βοήθησαν να παίζει σε δίσκους μικρών εταιρειών. Ο Στέλιος Ζαφειρίου, δεξιοτέχνης στο μπουζούκι τον άκουσε και του πρότεινε να παίζουν μαζί στις ηχογραφήσεις μεγαλύτερων εταιρειών. Σύντομα ο Χρήστος Νικολόπουλος άρχισε να γίνεται πιο γνωστός και πολλοί μιλούσαν για “μεγάλο μουσικό ταλέντο”, εκθειάζοντας παράλληλα την σεμνότητα του. Το 1964 δούλεψε για μία σεζόν εκεί που τραγουδούσε ο Μανώλης Αγγελόπουλος που χαρακτηριζόταν ως μεγάλος τραγουδιστής της περιόδου εκείνης. Το 1965 ο μουσικός Πέτρος Ιατρού τον σύστησε στον Στέλιο Καζαντζίδη, με τον οποίο δούλεψε μαζί τα τελευταία χρόνια των τότε εμφανίσεων του Καζαντζίδη (1965-1966). Πήγαν σε περιοδείες στην Αμερική, Γερμανία, αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Ο Στέλιος Καζαντζίδης την άνοιξη του 1966 αποχώρησε από τα κέντρα και από τότε δεν ξαναεμφανίστηκε (παρά μόνο πολύ αργότερα και συμβολικά πλέον). Μεταγενέστερα και παρά τις καλές σχέσεις που είχαν οι δύο άνδρες κατά το παρελθόν υπήρξε και σχετική έριδα μεταξύ τους για την πατρότητα κάποιων τραγουδιών, που κάλυψαν σε ευρεία κλίμακα τα ΜΜΕ της εποχής αυτής. Ο Χρήστος Νικολόπουλος συνέχισε την πορεία του αυτόνομα, γνώρισε και εργάστηκε σχεδόν με όλους τους ρεμπέτες της εποχής (Βασίλης Τσιτσάνης, Γιάννης Παπαϊωάννου, Γιώργος Κυριαζής, Μάρκος Βαμβακάρης, Σταύρος Κουγιουμτζής). Από το 1968 άρχισε να γράφει τα πρώτα δικά του πλέον τραγούδια. Την περίοδο 1969-70 συνεργάστηκε και τον βοήθησε πολύ στις μουσικές σπουδές του ο Μανώλης Χιώτης. Όπως αναφέρει τακτικά ο Χρήστος Νικολόπουλος «Με τον Μανώλη Χιώτη ήταν σαν να απέκτησα μεταπτυχιακό δίπλωμα μαζί του». Είναι ευρέως γνωστό ότι, τουλάχιστον οι παλαιότεροι δεξιοτέχνες του μπουζουκιού είχαν σαν ίνδαλμα τον Μανώλη Χιώτη και ο Μανώλης Χιώτης εκφραζόταν με τα καλύτερα λόγια για τον Χρήστο Νικολόπουλο. Ο Χρήστος Νικολόπουλος υπήρξε επίσης στενός συνεργάτης με τον Γιώργο Ζαμπέτα και μάλιστα σε μία αφιέρωση του ο Γιώργος Ζαμπέτας τον αποκαλεί “γιο” του. Ο Χρήστος Νικολόπουλος για τουλάχιστον 40 χρόνια έχει παίξει με το μπουζούκι του πολύ μεγάλο μέρος της ελληνικής δισκογραφίας, (κάποιοι μουσικοί συντελεστές το εκτιμούν σε ποσοστό 80% στον τομέα της λαϊκής μουσικής) και έχει συνθέσει επίσης, δουλειά πολύ επίπονη για ένα μουσικό.

Το Δεκέμβριο του 2005 ο Χρήστος Νικολόπουλος κυκλοφορεί το ομότιτλο soundtrack της γνωστής τηλεοπτικής σειράς «Η Λίμνη Των Στεναγμών». Το άλμπουμ περιλαμβάνει 18 τραγούδια, μερικά από τα οποία είναι ορχηστρικά, με τη μουσική υπογραφή του Χρήστου Νικολόπουλου, αλλά και του γιου του Βασίλη Νικολόπουλου, σε δύο από αυτά («Στην Απέναντι Οχθη», «Πρωινή Βόλτα»), ενώ τους στίχους επιμελείται ο Φίλιππος Γράψας. Τα τραγούδια ερμηνεύει η Μαρία Σπυροπούλου.

Μουσική εκπαίδευση
Ο Χρήστος Νικολόπουλος αποτελεί την πεμπτουσία του να είσαι πραγματικά αυτοδίδακτος. Με τα πρώτα του ακούσματα να έχουν σαφέστατα ρίζες της Ελληνικής μουσικής παράδοσης και με το πρώτο του μπουζούκι στα χέρια -σε ηλικία μόλις δώδεκα ετών- βρέθηκε για πέντε μήνες κοντά σε ένα δάσκαλο μουσικής. Αν και αρίστευσε στο διάβασμα του πενταγράμμου τα μυστικά του οργάνου που διάλεξε: το μπουζούκι, τα έμαθε μόνο αυτοδίδακτα. Άρχισε να μελετάει ατελείωτες ώρες με το μπουζούκι του και παράλληλα να παίζει με κάποια μικρά συγκροτήματα της περιοχής είτε λαϊκά είτε παραδοσιακά τοπικά. Πολύ γρήγορα ο Χρήστος Νικολόπουλος άρχισε να γίνεται ένας δεξιοτέχνης του μπουζουκιού. Για λόγους βιοποριστικούς και με σκοπό να βοηθήσει την οικογένειά του ασχολήθηκε από νωρίς επαγγελματικά παίζοντας σε όλη την περιφέρεια της πατρίδας του, σε κέντρα, γιορτές, γάμους, πανηγύρια κλπ.

Συνθέσεις και δισκογραφία
Οι συμμετοχές του ως μουσικός/δεξιοτέχνης στο μπουζούκι, λέγεται[εκκρεμεί παραπομπή] ότι ξεπερνούν κάθε άλλον μουσικοσυνθέτη στη χώρα. Διεκδικεί το ρεκόρ έως σήμερα έχοντας στο ενεργητικό του πολύ περισσότερα από 20.000 τραγούδια (playbacks/recordings) σε πάρα πολλούς δίσκους, συλλογές κλπ. Ωστόσο πολλά από αυτά είναι καταχωρημένα σε δισκογραφικές κυκλοφορίες της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Τα τραγούδια που έχει γράψει ο ίδιος υπερβαίνουν επίσης τα 1800. Από το 1968 που άρχισε να γράφει τα πρώτα του τραγούδια υπάρχουν πολλές μουσικές επιτυχίες. Ενδεικτικά: «Νυχτερίδες και αράχνες»(1968) , «Απόψε σ’ έχω στην αγκαλιά μου» (1968) που ερμηνεύει ο Στέλιος Καζαντζίδης, σε στίχους Κ. Βίρβου, «Αγριολούλουδο» (1972), «Την Παρασκευή το βράδυ» (1972) σε στίχους Πυθαγόρα με τον Στέλιο Καζαντζίδη, «Νύχτα στάσου» (1975), με την Λίτσα Διαμάντη, και επίσης το «Υπάρχω» (1975), με τον Στέλιο Καζαντζίδη (ρεκόρ πωλήσεων). Ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια οι δίσκοι: «Το σταυροδρόμι» με τον Πάνο Γαβαλά, «Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η αγάπη μένει» – Γιώργος Νταλάρας – Γλυκερία – Δ. Κοντογιάννης σε στίχους Μανώλη Ρασούλη. Μαζί με τον Ρασούλη έγραψαν επίσης άλλους 2 δίσκους, τα: «Παίξε Χρήστο επειγόντως» με την Ελένη Βιτάλη, με τραγούδια, όπως «Οι νταλίκες» με τον Γ. Σαρρή και την Χάρις Αλεξίου, «Όλοι δικοί μας ήμαστε» και με διάφορους άλλους καλλιτέχνες.Ακολουθεί «ο Σαλονικιός», ερμηνεία: Στράτος Διονυσίου, στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος (ρεκόρ πωλήσεων). Με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο συνεργάστηκαν επίσης και σε άλλους 5 – 6 δίσκους, όπως: «Αγάπη όλο ζήλια», ερμηνεία: Λεωνίδας Βελλής, με τραγούδια όπως: «Το βραδάκι», «Συλλαβιστά­ – Ψιθυριστά» με το Λεωνίδα Βελλή, «Μη μιλάς μη γελάς κινδυνεύει η Ελλάς» (ο εμπορικότερος δίσκος του, πωλήσεις: 325.000 δίσκους), «Η νύχτα θέλει έρωτα» με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο και την Χάρις Αλεξίου, «Τραγούδια με τους φίλους μου», σε στίχους του Λ. Χαψιάδη. Ήταν η πρώτη φορά που ένας συνθέτης κατάφερε να συγκεντρώσει 11 τραγουδιστές σε έναν δίσκο (Γιώργος Νταλάρας, Μανώλης Μητσιάς, Στράτος Διονυσίου, Ελένη Βιτάλη, Διονύσης Θεοδόσης, Δήμητρα Γαλάνη, Γιάννης Πάριος, Χάρις Αλεξίου, Μ. Βάσσου, Λίτσα Διαμάντη, Μανώλης Αγγελόπουλος) και ένα τραγούδι το τραγουδάει ο ίδιος (είναι η πρώτη φορά).

Στη συνέχεια, το 2004, το επανέλαβε με τον δίσκο «Δική μου η χαρά» (Πασχάλης Τερζής, Κώστας Μακεδόνας, Αντώνης Ρέμος, Δημήτρης Μητροπάνος, Ελένη Βιτάλη, Γιώργος Μαρίνος, Κώστας Δόξας, Γιώργος Μαργαρίτης, Γλυκερία, Μαριώ και τρία τραγούδια τραγουδάει ο ίδιος). Ξεχωρίζουν επίσης και άλλοι δίσκοι του όπως: «Μεθυσμένα τραγούδια», με τον Γιώργο Νταλάρα «Βραδιάζει» με το Στέλιο Καζαντζίδη (ρεκόρ πωλήσεων) «Λέω» με το Πασχάλη Τερζή, «Μίλα μου στον ενικό» με τον Πασχάλη Τερζή, «Ξημέρωμα 1ης Ιανουαρίου 2000 μ.Χ.», ένας δίσκος που είχε τις καλύτερες κριτικές και τραγουδούν: Μανώλης Λιδάκης, Μιχάλης Δημητριάδης, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Αρλέτα και ο Χρήστος Νικολόπουλος σε 3 τραγούδια. Μεγάλη επιτυχία του δίσκου ήταν το τραγούδι «Στων αγγέλων τα μπουζούκια». «Πάμε για ορθοπεταλιές» με τον Κώστα Μακεδόνα σε στίχους Άρη Δαβαράκη, «Ψίθυροι καρδιάς» με τους: Δημήτρη Μπάση, Εφ. Χαρίδου σε στίχους Ελένης Γιανατσούλια -από το γνωστό σήριαλ (ρεκόρ πωλήσεων). Μεγάλη επιτυχία του δίσκου ήταν το ομώνυμο «Ψίθυροι καρδιάς».«Άνθη Ευλαβείας», που τραγουδά ο ίδιος ο συνθέτης με μικρές συμμετοχές σε ένα τραγούδι η Ελευθερία Αρβανιτάκη και η Γλυκερία. «Τώρα μένω μόνος μου» σε στίχους Άρη Δαβαράκη – Ελένης Γιανατσούλια και τραγούδι Δημήτρης Μπάσης.

Η πιο πρόσφατη δισκογραφική συνεργασία του είναι στα πλαίσια της ταινίας «Μη μου λες αντίο», που έκανε ο σκηνοθέτης Μανούσος Μανουσάκης, σε στίχους Ελένης Γιανατσούλια. Τραγουδούν ο Κώστας Μακεδόνας και η Ραλλία Χρηστίδου. Επίσης ο Χρήστος Νικολόπουλος μελοποίησε και ορχηστρικά δίσκους με πρωταγωνιστικό όργανο το μπουζούκι, αλλά πάντα με πρωτοποριακές εvορχηστρώσεις και ηχοχρώματα. Αυτοί είναι: «Λαϊκά περάσματα», «Ανατολικά της Ευρώπης», «Δρόμοι της Ανατολής», «Ελλήνων Πάθη», «Κυκλάμινα του Ολύμπου» με μουσικά θέματα σε διάλογο με τα χάλκινα (συμμετέχει η Μπάντα της Φλώρινας). Ένας ακόμη ορχηστρικός δίσκος και στα πλαίσια της πρώτης συνεργασίας με το γιο του Βασίλη είναι το «Όταν η βροχή». Τέλος, οι χρυσοί και πλατινένιοι δίσκοι του Χρήστου Νικολόπουλου υπερβαίνουν τους 25.

Ενδεικτική δισκογραφία
Η ενδεικτική δισκογραφία του Χρήστου Νικολόπουλου αφορά τόσο σε δικούς του δίσκους, όσο και σε συνεργασίες με πολλούς άλλους καλλιτέχνες και έχει σχετική σήμανση κάποιων από τους δίσκους που έγιναν χρυσοί/πλατινένιοι.

Συμμετοχές – Συναυλίες
Από το 1985 ο Νικολόπουλος με την ορχήστρα του λαμβάνει μέρος σε συναυλίες και σε επιλεγμένους χώρους κάνοντας έως σήμερα έντονη την παρουσία του στο χώρο της Ελληνικής μουσικής. Δύο από τις συναυλίες του ηχογραφήθηκαν και έγιναν δίσκοι. Στο γήπεδο του Παναθηναϊκού το 1987, με τη συμμετοχή 10 τραγουδιστών με τη συμμετοχή 40.000 θεατών. Το 1998 συναυλία στο Ηρώδειο με 70 μουσικούς της σύγχρονης ορχήστρας της ΕΡΤ και συμμετέχουν ως ερμηνευτές η Ελευθερία Αρβανιτάκη, ο Κώστας Μακεδόνας, ο Δημήτρης Μπάσης με 8.000 θεατές, όπου ο ίδιος ο Χρήστος Νικολόπουλος θεωρεί πως ήταν το αποκορύφωμα της καριέρας του. Ο τίτλος του ηχογραφημένου δίσκου είναι: «Χρήστος Νικολόπουλος – Ωδείο Ηρώδου Αττικού».

Συνεργασίες ή αναφορές
Ο Χρήστος Νικολόπουλος συνόδεψε πολλούς Έλληνες τραγουδιστές στα μουσικά στούντιο, στις ηχογραφήσεις και έχει παίξει με το μπουζούκι του πολλά τραγούδια μεγάλων Ελλήνων δημιουργών. Το συνολικό συνθετικό έργο του Χρήστου Νικολόπουλου είναι ιδιαίτερα μεγάλο καθώς επίσης και οι συμμετοχές που έχει κάμει σε LP διαφόρων καλλιτεχνών. Πολλές από αυτές δυστυχώς δεν υπάρχουν πια παρά σε συλλεκτικές φόρμες, καθώς κυκλοφόρησαν σε δισκάκια βινυλίου και σε δισκογραφικές εταιρείες που δεν υπάρχουν σήμερα. Οι περισσότερες συμμετοχές που βρέθηκαν καταχωρημένες ως σήμερα, υπάρχουν κυρίως στην κατηγορία της δισκογραφίας. Αναφέρεται εδώ ενδεικτικά και μόνο ότι με τον συνθέτη Χρήστο Νικολόπουλο έχουν συνεργασθεί, με διάφορους τρόπους, σε δισκογραφίες, συναυλίες και άλλες εκδηλώσεις μαζί με πολλούς άλλους και οι παρακάτω ερμηνευτές, στιχουργοί και άλλοι μουσικοί συντελεστές:

Ερμηνευτές
Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Στέλιος Καζαντζίδης, Μαρινέλλα, Πόλυ Πάνου, Καίτη Γκρεϋ, Γιώτα Λύδια, Τόλης Βοσκόπουλος, Γιάννης Πουλόπουλος, Στράτος Διονυσίου, Γιώργος Νταλάρας, Χάρις Αλεξίου, Λίτσα Διαμάντη, Γλυκερία, Δημήτρης Κοντογιάννης, Πάνος Γαβαλάς, Λεωνίδας Βελλής, Ελένη Βιτάλη, Γ. Σαρρή, Μανώλης Μητσιάς, Διονύσης Θεοδόσης, Δήμητρα Γαλάνη, Γιάννης Πάριος, Μ. Βάσσου, Μανώλης Αγγελόπουλος,Πασχάλης Τερζής, Κώστας Μακεδόνας, Αντώνης Ρέμος, Δημήτρης Μητροπάνος, Κατερίνα Στανίση, Γιώργος Μαρίνος, Κατερίνα Κούκα, Κώστας Δόξας, Γιώργος Μαργαρίτης, Μαριώ, Μανώλης Λιδάκης, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Αρλέτα, Εβελίνα Αγγέλου, Στέλιος Βαμβακάρης, Εφ. Χαρίδου, Ελευθερία Αρβανιτάκη, Ραλλία Χριστίδου, Καίτη Γαρμπή, Φίλη Γεωργιάδου, Αρχέλαος και Ασεβέστατη χορωδία, Μιχάλης Δημητριάδης κ.α.

Συνθέτες, στιχουργοί και άλλοι μουσικοί συντελεστές
Συνθέτες: Απόστολος Καλδάρας, Γιώργος Μητσάκης, Θεόδωρος Δερβενιώτης, Μπαγιαντέρας, Μ. Μπακάλης, Γιώργος Ζαμπέτας, Μίκης Θεοδωράκης, Δ. Πάνου, Γιάννης Σπανός, Βασίλης Τσιτσάνης, Μάνος Λοϊζος, Μίμης Πλέσσας, Δήμος Μούτσης, Νάκης Πετρίδης, Βασίλης Βασιλειάδης, Γιάννης Παπαϊωάννου, Σπύρος Ιωαννίδης, Μάρκος Βαμβακάρης, Στέλιος Χρυσίνης, Στέλιος Πειραιώτης, Μίμης Τραϊφόρος, Χαράλαμπος Βασιλειάδης, Μανώλης Ρασούλης κ.α. Στιχουργοί: Κ. Βίρβος, Πυθαγόρας, Μ. Παπανικολάου, Ν. Ρασούλης, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Λ. Χαψιάδης, Άρης Δαβαράκης, Ελένη Γιανατσούλια, Στέλιος Χρυσίνης, Στέλιος Πειραιώτης, Άκης Σμυρναίου, Ανέστης Αθανασίου, Λίνα Νικολακοπούλου κ.α.

Βιβλία του συνθέτη
Έχουν εκδοθεί γύρω στα 12 βιβλία με τραγούδια του, σε νότες (παρτιτούρες), για πιάνο από τις εκδόσεις Φ. Νάκα. Στο τέλος του 2000, με τη συνεργασία του Κ. Γανωσέλη, μετά από μακρόχρονη έρευνα εκδόθηκε ένα βιβλίο του με διδακτικό χαρακτήρα. Ο τίτλος του είναι «Οι λαϊκοί δρόμοι». Συνοδεύεται από ένα CD όπου ακούγονται όλοι οι λαϊκοί δρόμοι με το μπουζούκι του Χρήστου Νικολόπουλου και με πολλά μουσικά παραδείγματα. Επίσης τα κείμενα υπάρχουν και στα Αγγλικά.

English Translation:

Christos Nikolopoulos (Kapsochori, Imathia, July 11, 1947) is a Greek composer and master of the bouzouki. His work is focused on folk song with obvious elements from traditional music as well. He composed many musical works. His well-known records are numerous (extensive reference is made in his indicative discography) and some of the most well-known songs are: “Bats and spiders” (1968), “Tonight I’ve got you in my arms” (1968), “Wildflower” (1972), “Stop Night” (1975), “I Exist” (1975), “At the Crossroads” (1977), “Governments Fall but Love Remains”, “Play Christ Urgently”, “The Truckers”, “All we were ours”, “The Salonikios”, “Love is full of jealousy”, “The evening”, “Syllabista – Whisper”, “Don’t talk, don’t laugh, Greece is in danger”, “The night wants love”, “All the world on Sundays” etc.

Biography
Christos Nikolopoulos was born on July 11, 1947 in Kapsochori, a village in Alexandria (Imathia). His family did not have the necessary financial resources for his studies. Engaging in something professional around music, as his family was already involved in it, seemed like the only way for Christos Nikolopoulos from his young age. For reasons of livelihood and with the aim of helping his poor family, he worked professionally playing throughout the region of his particular homeland, in centers, celebrations, weddings, fairs, etc. In 1963, at the age of only sixteen, with the wish of his father as only supplies, arrived in Athens. On Veranzerou Street and Satovriandou Street in Omonia there was the “Musician’s Cafe”. There he met musicians who helped him play on small label records. Stelios Zafiriou, a bouzouki master, heard him and suggested that they play together in the recordings of bigger companies. Soon Christos Nikolopoulos began to become more well-known and many spoke of his “great musical talent”, at the same time praising his modesty. In 1964 he worked for one season where Manolis Angelopoulos sang, who was characterized as a great singer of that period. In 1965, the musician Petros Iatrou introduced him to Stelios Kazantzidis, with whom he worked together during the last years of Kazantzidis’ performances at the time (1965-1966). They went on tours in America, Germany, but also all over Greece. Stelios Kazantzidis in the spring of 1966 left the centers and since then he has not reappeared (except much later and symbolically). Later and despite the good relations that the two men had in the past, there was also a dispute between them over the authorship of some songs, which was widely covered by the media of that time. Christos Nikolopoulos continued his career independently, met and worked with almost all the rebetes of the time (Vassilis Tsitsanis, Yiannis Papaioannou, George Kyriazis, Markos Vamvakaris, Stavros Kouyoumtzis). From 1968 he started writing his first songs. In the period 1969-70, Manolis Chiotis collaborated and helped him a lot in his musical studies. As Christos Nikolopoulos regularly mentions, “With Manolis Chiotis it was like I got a master’s degree with him.” It is widely known that at least the oldest bouzouki masters had Manolis Chiotis as their inspiration, and Manolis Chiotis had the best words for Christos Nikolopoulos. Christos Nikolopoulos was also a close collaborator with Giorgos Zambetas and indeed in one of his dedications, Giorgos Zambetas calls him his “son”. For at least 40 years, Christos Nikolopoulos has played with his bouzouki a very large part of the Greek discography, (some musical contributors estimate it at a rate of 80% in the field of popular music) and he has also composed, a very laborious work for a musician.

In December 2005, Christos Nikolopoulos released the eponymous soundtrack of the well-known TV series “The Lake of Sighs”. The album includes 18 songs, some of which are instrumental, with the musical signature of Christos Nikolopoulos, but also of his son Vassilis Nikolopoulos, in two of them (“On the Opposite Shore”, “Morning Walk”), while the lyrics are edited by Philip Grapsas. The songs are performed by Maria Spyropoulou.

Music education
Christos Nikolopoulos is the quintessence of being truly self-taught. With his first hearings clearly rooted in the Greek musical tradition and with his first bouzouki in his hands – at the age of only twelve – he found himself for five months near a music teacher. Although he excelled in reading the pentagram the secrets of his chosen instrument: the bouzouki, he learned them only by self-taught. He started studying endless hours with his bouzouki and at the same time playing with some small bands of the area either folk or traditional local. Very quickly Christos Nikolopoulos began to become a master of the bouzouki. For reasons of livelihood and with the aim of helping his family, he engaged professionally from an early age, playing throughout the region of his hometown, in centers, celebrations, weddings, fairs, etc.

Compositions and discography
His contributions as a bouzouki musician/artisan are said[citation needed] to surpass any other composer in the country. He claims the record to this day, having to his credit more than 20,000 songs (playbacks/recordings) in many records, compilations, etc. However, many of them are registered in record releases in Greece and abroad.

The songs he has written himself also exceed 1800. Since 1968 when he started writing his first songs there have been many musical successes. Examples: “Bats and spiders” (1968), “Tonight I have you in my arms” (1968) performed by Stelios Kazantzidis, with lyrics by K. Virvos, “Wildflower” (1972), “Friday evening” (1972) ) in Pythagoras lyrics with Stelios Kazantzidis, “Stay Night” (1975), with Litsa Diamantis, and also “Yparcho” (1975), with Stelios Kazantzidis (sales record). The albums followed in the following years: “To staurodromi” with Panos Gavalas, “Governments fall but love remains” – Giorgos Dalaras – Glykeria – D. Kontogiannis with lyrics by Manolis Rasoulis. Together with Rasoulis, they also recorded 2 other records, “Play Christos urgently” with Eleni Vitali, with songs such as “Oi dalikes” with G. Sarris and Haris Alexiou, “All of us are ours” and with various others artists. Followed by “Salonikios”, interpretation: Stratos Dionysiou, lyrics: Lefteris Papadopoulos (sales record). They also collaborated with Lefteris Papadopoulos on another 5-6 records, such as: “Love is full of jealousy”, performed by Leonidas Vellis, with songs such as: “To bradaki”, “Syllabista – Psithyristista” with Leonidas Vellis, “Mi milaras mi you’re laughing, Greece is in danger” (his best-selling record, sales: 325,000 records), “The night needs love” with Lefteris Papadopoulos and Haris Alexiou, “Songs with my friends”, with lyrics by L. Hapsiadis. It was the first time that a composer managed to bring together 11 singers on one record (Giorgos Dalaras, Manolis Mitsias, Stratos Dionysiou, Eleni Vitali, Dionysis Theodosis, Dimitra Galani, Yiannis Parios, Haris Alexiou, M. Vassou, Litsa Diamantis, Manolis Angelopoulos) and one song he sings himself (it’s the first time).

Then, in 2004, he repeated it with the album “My joy” (Paschalis Terzis, Costas Makedonas, Antonis Remos, Dimitris Mitropanos, Eleni Vitali, George Marinos, Costas Doxas, George Margaritis, Glykeria, Mario and three songs sung by own). His other records also stand out such as: “Drunken songs”, with Giorgos Dalaras “Evening” with Stelios Kazantzidis (sales record) “Leo” with Paschalis Terzis, “Speak to me in the singular” with Paschalis Terzis, “Dawn of the 1st January 2000 AD”, a record that had the best reviews and sings: Manolis Lidakis, Michalis Dimitriadis, Eleni Tsaligopoulou, Arleta and Christos Nikolopoulos in 3 songs. The song “Ston angelon ta bouzoukia” was a great success of the album. “Let’s go for orthopetalies” with Kostas Makedonas in lyrics by Aris Davarakis, “Heart Whispers” with: Dimitris Bassi, Ef. Haridou in lyrics by Eleni Gianatsoulia – from the well-known serial (sales record). A big success of the record was the eponymous “Whispers of the heart”. “Flowers of Reverence”, sung by the composer himself with small participations in one song by Eleftheria Arvanitaki and Glykeria. “Now I live alone” with lyrics by Ari Davarakis – Elenis Gianatsoulias and song by Dimitris Bassis.

His most recent recording collaboration is in the context of the film “Don’t say goodbye”, made by the director Manoussos Manousakis, with lyrics by Eleni Gianatsoulia. Costas Makedonas and Rallia Christidou sing. Christos Nikolopoulos also composed orchestral records with the bouzouki as the leading instrument, but always with innovative orchestrations and timbres. These are: “Folk Passages”, “Eastern Europe”, “Roads of the East”, “Greek Passions”, “Cyclamina of Olympus” with musical themes in dialogue with the brass (the Florina Band participates). Another orchestral record and in the context of the first collaboration with his son Vassilis is “When it rains”. Finally, the gold and platinum records of Christos Nikolopoulos exceed 25.

Indicative discography
The indicative discography of Christos Nikolopoulos concerns both his own records, as well as collaborations with many other artists and has a relevant marking of some of the records that went gold/platinum.

Participations – Concerts
Since 1985, Nikolopoulos with his orchestra has been taking part in concerts and in selected venues, making his presence strong in the field of Greek music to this day. Two of his concerts were recorded and made into discs. In the stadium of Panathinaikos in 1987, with the participation of 10 singers with the participation of 40,000 spectators. In 1998, a concert at the Herodeion with 70 musicians of the ERT modern orchestra and Eleftheria Arvanitakis, Kostas Makedonas, Dimitris Bassis with 8,000 spectators, where Christos Nikolopoulos himself considers it to be the highlight of his career. The title of the recorded disc is: “Christos Nikolopoulos – Herodos Atticus Conservatory”.

Collaborations or references
Christos Nikolopoulos has accompanied many Greek singers in music studios and recordings and has played many songs by great Greek composers with his bouzouki. The overall compositional work of Christos Nikolopoulos is particularly large as well as the participations he has made on LPs of various artists. Many of these unfortunately no longer exist except in collectible form, having been released on vinyl and on labels that no longer exist today. Most of the entries found registered to date are mainly in the discography category. It is mentioned here only as an indication that the following performers, lyricists and other musical contributors have collaborated with the composer Christos Nikolopoulos, in various ways, in discographies, concerts and other events along with many others:

Interpreters
Grigoris Bithikotsis, Stelios Kazantzidis, Marinella, Poly Panou, Kate Gray, Iota Lydia, Tolis Voskopoulos, Yannis Poulopoulos, Stratos Dionysiou, George Dalaras, Haris Alexiou, Litsa Diamantis, Glykeria, Dimitris Kontogiannis, Panos Gavalas, Leonidas Vellis, Eleni Vitalis, Sarri, Manolis Mitsias, Dionysis Theodosis, Dimitra Galani, Yannis Parios, M. Vassos, Manolis Angelopoulos, Paschalis Terzis, Costas Makedonas, Antonis Remos, Dimitris Mitropanos, Katerina Stanisi, George Marinos, Katerina Koukas, Costas Doxas, George Margaritis, Marios , Manolis Lidakis, Eleni Tsaligopoulou, Arleta, Evelina Angelou, Stelios Vamvakaris, Ef. Haridou, Eleftheria Arvanitaki, Rallia Christidou, Kaiti Garbi, Fili Georgiadou, Archelaos and Asvestati choir, Michalis Dimitriadis et al.

Composers, lyricists and other musical contributors
Composers: Apostolos Kaldaras, George Mitsakis, Theodoros Derveniotis, Bayanderas, M. Bakalis, George Zambetas, Mikis Theodorakis, D. Panou, Giannis Spanos, Vassilis Tsitsanis, Manos Loizos, Mimis Plessas, Dimos Mositsis, Nakis Petridis, Vassilis Vassiliadis, Giannis Papaioannou , Spyros Ioannidis, Markos Vamvakaris, Stelios Chrysinis, Stelios Piraiotis, Mimis Traiforos, Charalambos Vassiliadis, Manolis Rasoulis et al. Lyricists: K. Virvos, Pythagoras, M. Papanikolaou, N. Rasoulis, Lefteris Papadopoulos, L. Hapsiadis, Aris Davarakis, Eleni Gianatsoulia, Stelios Chrysinis, Stelios Peiraiotis, Akis Smyrnaiou, Anestis Athanasiou, Lina Nikolakopoulou et al.

Books by the composer
About 12 books of his songs, in notes (scores), for piano have been published by F. Naka publications. At the end of 2000, with the collaboration of K. Ganoselis, after a long research, a book of his was published with an educational character. Its title is “The People’s Streets”. It is accompanied by a CD where you can hear all the popular streets with the bouzouki of Christos Nikolopoulos and with many musical examples. The texts are also available in English.